Het sluwe vosje

Het sluwe vosje is de zesde opera in de serie Brava's introductie tot de opera, van 8 tot en met 14 juni te zien op Brava.

Sprookjes zijn niet alleen voor kinderen. Het zijn fabels die de meest diepzinnige waarheden bevatten en Het sluwe vosje is daarvan het onomstotelijke bewijs, aldus André Engel. Hij is de regisseur van Leos Janáceks Príhody Lisky Bystrousky, een volgens de componist zelf komische opera met een droevig einde.

Die tegenstelling komisch-droevig is continu aanwezig. Het werk laat ons de vluchtigheid van het menselijk bestaan zien door de ogen van een vos. Een diepzinnig verhaal met een mengeling van dierenwereld en mensenwereld, fantasie en realiteit, opperste vrolijkheid en oprechte weemoed.

Dier eigen kent Het sluwe vosje geen rust: de handeling springt voortdurend heen en weer tussen dier en mens. Bovendien staat er haast nooit iemand alleen op het toneel. Dit stelt hoge eisen aan de regie. Ook muzikaal is er weinig rust. Het tempo verandert constant, zodat je je nooit kunt settelen.

Essentieel voor deze opera is het Tsjechisch. Al wordt een vertaling vaak genoeg geopperd, de meeste regisseurs willen zich er niet aan wagen. Janácek schreef namelijk vanuit de tekst en baseerde zijn klank en kleur op de visie van de librettist. Neem bijvoorbeeld het dialect uit Brno, waarmee stroper Harasta in het derde bedrijf zijn entree maakt. Plat Amsterdams zou de klank totaal veranderen.

Was de muziek van Janácek niet zo prachtig geschreven, rijk georkestreerd, dan zou Het sluwe vosje misschien lastig kunnen zijn om naar te luisteren. Maar nu is het vooral charmant en speels. In alles merk je dat Janácek met plezier componeert. Ik wens u dan ook voor vanavond veel plezier!


Synopsis

I
De Boswachter verstoort het leven van de dieren in het bos. Op een dag vangt hij het sluwe vossenvrouwtje Bystrouska en neemt haar mee naar huis. De Boswachter meent in zijn droom in het Vosje het zigeuner- meisje Terynka te herkennen. Als het Vosje enkele Kippen en de Haan doodt, moet ze gestraft worden, maar ze weet te ontsnap- pen en zoekt haar heil in het bos.

II
Daar wordt ze met vreugde begroet door de andere dieren. Als ze een knappe man- netjesvos ontmoet, worden de twee ver- liefd op elkaar en ze trouwen, onder grote belangstelling van alle bosdieren. In de herberg plagen de stamgasten elkaar over hun liefdesperikelen, waarbij ook Terynka ter sprake komt. Op weg naar huis ziet de Boswachter het Vosje, maar zij is hem te snel af.

III
Het vossenpaar heeft vele jongen gekregen. Als de stroper Harasta de Boswachter vertelt dat hij met Terynka gaat trouwen, is deze zo boos dat hij een klem voor het Vosje plaatst. Maar het is Harasta die uit- eindelijk het Vosje doodschiet. Tijdens de bruiloft van Harasta en Terynka wordt de Boswachter zo somber dat hij het bos inloopt. Daar wemelt het van nieuw leven, wat hem met het bestaan verzoent. Hij valt in slaap en keert in zijn droom terug naar het begin van het verhaal.

(synopsis door Frits Vliegenthart)

Comments are closed.