Quattro Stagioni

Het is niet overdreven als Vivaldi’s De Vier Jaargetijden wordt bestempeld als het populairste stuk uit de barok. Bijna iedereen kan de eerste noten van de Lente meehummen, bewust of onbewust. Maar toen het stuk in 1720 uitkwam, had het publiek nog niet eerder zoiets revolutionairs gehoord. Denk in het genre Stravinsky met zijn Sacre du Printemps, of  Beethoven met zijn vijfde symfonie.

Bij Vivaldi ontstonden misschien geen rellen, maar men brak zich wel het hoofd over de vraag hoe iemand zó goed, zonder woorden, zonder tekst, een seizoen kon ‘beschrijven’. En dat was precies het doel van Vivaldi, en de vraag die ook hem gedurende de 18e eeuw bezig hield. Hij wilde een meester worden in het verklanken van landschappen, of gebeurtenissen als het wisselen van de seizoenen (net zoals hij al een meester was in het componeren van briljante vioolconcerten), en daarbij de eigenschappen, stemmingen van het menselijk karakter opnemen.

Dit idee was niet helemaal nieuw. De zogenaamde programma (of programmatische) muziek bestond al, maar werd door sommigen gezien als minderwaardig en leek op zijn retour. Vivaldi wilde bewijzen dat beeldende muziek ook verfijnd en virtuoos kon zijn.

Hij slaagde deels. Programmamuziek werd nooit helemaal met open armen ontvangen. Maar als componist wist hij tot in detail een bepaalde sfeer te creëren. Neem Winter. In het laatste deel schetst Vivaldi een portret van een oude man glijdend over het ijs door de violen en altviolen octaven naar beneden te laten spelen. Iets later klinkt een warm haardvuur in de soloviool en lage strijkers, terwijl de violen een ijzige regen neerzetten.

De Vier Jaargetijden wordt 9 oktober uitgezonden op Brava, met dirigent Arnaud Oosterbaan, violiste Frederieke Saeijs en het Nederlands Symfonieorkest

Live ? Zondag 18 oktober leidt Marieke Blankestijn het Rotterdams Philharmonisch Orkest de vier seizoenen door. De altvioliste en concertmeester staat bekend om haar dazzling energy en is tevens de solist. Klik voor programmatoelichting en tickets.

Quattro Stagioni

Comments are closed.