forever young

Creëer je eigen werkelijkheid. Het is de eerste les die ik leerde als dramaturg to be, vergapend aan de kennis die voorhanden was in de bibliotheek van De Nationale Opera, beschouwend met de creativiteit van iemand die de wereld nog niet kent: creëer je eigen werkelijkheid.

Verfoei de kennisdrang, schreef Goethe echter. Veracht
Gerust de hoogste mensenkracht
Vergaap je aan mijn duivelswerken
Mogen de leugengeest je sterken,
die steeds onstuitbaar voorwaarts gaat.

Faust. In 1859 ging Faust van Charles Gounod in première.  Schreef ik eerder dat iedereen een Carmen heeft, iedereen heeft ook een Faust. Inclusief Gounod, zo bleek uit zijn mémoires. Faust liet hem maar niet los; Gounod droeg Goethes teksten bij zich, maakte notities en tekeningen, tot hij zeventien (!) jaar later toegaf aan zijn vocatie en zich met een golden team, schrijvers Michel Carré en Jean Barbier, op het duivelswerk stortte.

Faust is gebaseerd op het 16e-eeuwse volksverhaal over de man die zijn ziel aan de duivel verkoopt. Als Docteur Faust aan het eind van zijn leven ontdekt dat hij als mens nooit alles zal weten, kan hij niet leven met die gedachte. Hij roept de hulp van de duivel in: Méphistophélès. Faust vraagt niet om rijkdom, macht of roem, maar om iets anders: de jeugd.

Het werd een van zijn beste opera’s en staat bekend om de prachtige muziek. De opera had ook Marguerite kunnen heten, naar het vrouwelijke hoofdpersonage dat een onverdeeld belangrijke plaats inneemt. De schoonheid van haar aria’s is groot. Luister als amuse naar de uitbundige Juwelen-aria Ah, je ris de me voir si belle of het gebed Seigneur, daignez permettre!

Faust van Gounod is vrijdag 6 november om 20.30 te zien op Brava.


credits
Het Gelders Opera- en Operette Gezelschap
Symfonieorkest Nijmegen
dirigent Hans Lamers
regie Frans Meewis

synopsis
I  Zijn hele leven heeft de oude Docteur Faust zich verdiept in de wetenschap. Maar als hij aan het eind van zijn leven ontdekt dat hij als mens nooit alles zal weten, kan hij bijna niet leven met die gedachte. Hij roept de hulp van de duivel in: Méphistophélès. Als deze verschijnt, vraagt Faust niet om rijkdom of macht of roem, maar om iets anders, volgens hem het kostbaarste wat er bestaat: jeugd.
Méphistophélès stemt in, maar op één voorwaarde: vanaf nu is Faust op aarde zijn meester, in de hel zullen de rollen omgedraaid zijn. Faust aarzelt. Een pact met de duivel? En dan laat Méphistophélès een visioen zien van de beeldschone Marguerite. Faust twijfelt niet langer en gaat akkoord. Onmiddellijk verandert hij in een jonge edelman.

II  Het is kermis in de stad. Valentin en Wagner zijn opgeroepen om te vechten en hebben hun laatste leuke avond met vriend Siebel voor vertrek. Maar dan komt Méphistophélès en leest hen ongevraagd de hand: Wagner komt om in zijn eerste gevecht, Siebel kan geen bloem meer aanraken zonder dat deze dood gaat en Valentin wordt gedood door een bekende. Dan brengt Méphistophélès een toost uit op Marguerite, volgens Valentin een grote belediging. Hij trekt zijn zwaard, maar deze breekt op onverklaarbare wijze door midden.
Faust wordt door Méphistophélès naar Marguerite geleid. Als Faust haar om een dans vraagt, weigert zij verlegen, maar met zo veel charme dat hij betoverd achter blijft.

III  Siebel probeert een bos bloemen te plukken voor Marguerite, maar zoals voorspeld verwelken ze meteen. Met heilig water lukt het hem de betovering te verbreken. Faust en Méphistophélès zien het gebeuren en komen in actie: naast de bloemen van Siebel legt Faust een juwelenkistje. Als Marguerite de juwelen vindt, vertelt haar buurvrouw dat ze van een onbekende aanbidder zijn. Dan maken Faust en Méphistophélès hun entree. Terwijl Méphistophélès zich bezig houdt met Marthe, laat Faust zijn charmes los op Marguerite.

IV  Faust heeft Marguerite na een korte affaire verlaten. Het kind uit hun relatie maakt van Marguerite een schande. De enige die nog met haar om wilt gaan is haar oude vriend Siebel. Wagner en Valentin keren terug van de strijd. Als Valentin ziet wat zijn zus is aangedaan, gaat hij het duel aan met Faust. Natuurlijk maakt hij geen schijn van kans met Méphistophélès aan de kant van Faust. Als hij sterft, hoort Marguerite hoe hij haar vervloekt. Totaal overstuur zoekt ze toevlucht in de kerk. Ze bidt om vergeving, maar als ze de stem van Méphistophélès hoort zeggen dat ze voor altijd verdoemd is, wordt ze waanzinnig.

V  Marguerite wordt beschuldigd van moord op haar kind. Als Méphistophélès aan Faust in een visioen laat zien hoe Marguerite, met een bloedrood lint om haar nek, in de gevangenis, haar vonnis afwachtend, besluit hij naar haar toe gaan. Haar verzwakte geest lijkt hem te herkennen: de eerste ontmoeting tussen geliefden is een krachtige herinnering. Faust wordt overmand door spijt. Dan verschijnt Méphistophélès en raakt Marguerite in paniek. Ze bidt om hemelse bescherming en sterft. Méphistophélès probeert haar nog te vervloeken, maar een koor van engelenstemmen klinkt en verkondigt dat zij is gered. Haar ziel gaat naar de hemel.

Comments are closed.