Mattheüs

Johann Sebastian Bach geloofde in God en in muziek. Uit zijn briefbiografie: “Mit aller Musik soll Gott geehrt und die Menschen erfreut werden”. Mooi vertaald: de diepste reden van ieder muziekstuk zou niets anders moeten zijn dan de glorie van God en de lafenis van de geest.

Het is maart en dat betekent Bach. Als koorschool kind zong ik sinds mijn achtste een keer per jaar de Mattheüs passion. Wat me vooral nog bij staat: de bliksem en donder die van twee kanten in Vredenburg neerstortte. En dat het daarna nog 3 uur zou duren.

Bach schreef de Mattheüs met maar een doel: het lijdensverhaal van Jezus laten horen op goede vrijdag. Bijna 200 jaar later gebeurt dat nog steeds (weliswaar bijna de hele maand maart) en leidt het werk – dan weer monumentaal en ontzagwekkend, dan weer intiem en triest- nog steeds tot ontroering wereldwijd.

Met goed gevoel voor drama vertelt Bach in de passie de opeenvolgende handelingen tot het moment van kruisiging. Het verhaal deelde hij in tweeën. Hoogtepunten uit het eerste deel zijn voor mij sowieso het begin – oh, hoe die immense golf van geluid over je heen komt rollen en je mee sleept in de tragedie ! – het laatste avondmaal en de arrestatie van Jezus in Gethsemane. In het tweede deel wordt de muziek zachter, triester, een teken van een onvermijdelijk slechte afloop. De passie eindigt dan ook met een zwart omrand koraal “Wir setzen uns mit Tränen wieder”. Bach kon wegkomen met een unhappy end:  de kerkgangers zouden een paar dagen later toch weer de opstanding van Jezus vieren.

Er is ongelofelijk veel te vertellen over Bachs werk: over de bezetting, de twee koren, over de verschillende rollen. Over de tekst, over de symboliek. Over de verschillende uitvoeringen. Als je nog niet bent geweest, zou ik gewoon een keer gaan. Als je Bach fan bent, dan ga je natuurlijk al. En voor iedereen daar tussen in: elke uitvoering is weer anders. Dé Mattheüs bestaat niet.

Komende weken klinkt de Mattheüs door heel Nederland. Mijn tip: Holland Baroque en het Nederlands Kamerkoor onder leiding van Reinbert de Leeuw. Alleen al omdat de maestro zei: “Het is mijn grote wens om het werk ooit eens uit te voeren met barokinstrumenten.”

hol a2 poster passion kopie2

Comments are closed.