Hypermuzikaal hoef je niet te zijn

De enige basisschool waar muziek in zit

Een van de twee basisscholen in heel Nederland althans. De een zit in Utrecht, de ander in Haarlem. Ze zijn allebei meer dan 60 jaar geleden opgericht en geven allebei “gewoon” basisonderwijs voor de groepen 5 tot en met 8. Maar er zit muziek in. Muziek is het belangrijkste onderdeel van de dag en eigenlijk van het hele curriculum. “Hypermuzikaal hoef je voor de Kathedrale Koorschool niet te zijn: het belangrijkste is dat je het heel erg leuk vindt om te zingen”

Lees de rest van het artikel in de laatste Kunstzone

7539a1b30386b8951ffea14c91e802dc_xl

Odd pearls

Een programma op basis van Facebook-likes, muzikale tweets van 140 seconden en YouTube-commentaren op stokoude Bachuitvoeringen?
Why not, dachten Judith Steenbrink (viool) en onze eigen Baroque-expert Tineke Steenbrink (orgel). Ze werkten meer dan anderhalf jaar samen met Diederik Rijpstra (componist/trompettist). Daaruit ontstond het programma Odd Pearls dat in september 2014 in het Orgelpark in première ging en daarna oor Nederland tourde. De uitvoering van 10 september is de ‘dernière’. Speciaal voor deze gelegenheid schreef Rijpstra een aantal nieuwe stukken. Hiervoor dook hij dieper dan ooit de barokmuziek in: het werd een zoektocht naar eeuwenoude stemmingen, improvisatietechnieken en uiteraard een beetje contrapunt.

Don’t miss out!

Odd Pearls

Zaterdag 1o september
Orgelpark, Amsterdam

oddpearls_flyera5-1 x SMEL


And the nominees are..

Ieder jaar reikt de Gaudeamus Muziekweek een prijs uit aan een aanstormend compositietalent onder de 30 jaar. De gelukkige winnaar gaat naar huis met een opdracht ter waarde van €5000 euro en een goede carrière boost. Voor het zover is zijn tijdens Gaudeamus van iedere genomineerde drie composities te horen.

Maar wie zijn die nieuwe aanstormende componisten eigenlijk? Iedere dag een van de vijf nominees op 24classics!

Anthony Vine
De klankwereld van Anthony Vine is monolithisch, een ondoordringbare eenheid. Het voelt ruw, zoals metaal. Ontoegankelijk zelfs, maar als je er een tijdje omheen beweegt brokkelt de structuur af. Of beter, er ontstaan kleine openingen; ingangen verschijnen terwijl het materiaal warm en vloeibaar wordt. Onder het oppervlak schuilt een prachtige veranderende microtonale wereld.

Quote
“Voor mij is geluid een fysiek object. Ik benader muziek met een sculpturale blik. Het is een visueel aspect dat een verscheidenheid aan vormen kan aannemen. Soms gebruik ik de metafoor van geologische lagen. Neem de Grand Canyon, daar zijn gigantische rotsen waar je de individuele sedimentaire lagen van tijdperken kan zien. Ik probeer verschillende geluiden langzaamaan scherp te stellen terwijl de muziek  zich ontvouwt.”

Nog iets anders?
Het werk van Vine vertoont een sterke connectie met visuele kunst. Het stuk For Agnes Martin bijvoorbeeld, genoemd naar de gelijknamige kunstenares: “Haar werk is extreem statisch en sober. Mijn compositie is dynamischer maar er zijn overeenkomsten. Ik volg een bleek toonpalet; er zit een eenkleurig gevoel in dat lijkt op haar werk.”

Anthony op Gaudeamus
Composer’s Kitchen
A night out with Modelo62

Anthony

And the nominees are..

Ieder jaar reikt de Gaudeamus Muziekweek een prijs uit aan een aanstormend compositietalent onder de 30 jaar. De gelukkige winnaar gaat naar huis met een opdracht ter waarde van €5000 euro en een goede carrière boost. Voor het zover is zijn tijdens Gaudeamus van iedere genomineerde drie composities te horen.

Maar wie zijn die nieuwe aanstormende componisten eigenlijk? Iedere dag een van de vijf nominees op 24classics!

Shih-Wei Lo
Geluid beweegt door tijd en ruimte. Dat is gegeven, maar hoe kan je deze parameters vormgeven in muziek? Hoe kan je ze kneden, uitrekken en comprimeren? En hoe beïnvloeden ze de ervaring van de realiteit? Shih-Wei Lo probeert de grenzen van wat echt of fictief is op te rekken in zijn muziek.

Shih-Wei houdt van componisten die tijd kneedbaar maken. Alsof ze het in hun hand houden en vormen. Daarom was zijn derde studiejaar een keerpunt: hij werd voor het eerst blootgesteld aan computermuziek. Dat veranderde zijn perceptie van tijd in zowel instrumentale als in akoestische muziek substantieel.

Quote
“Ik probeer niet te preken of antwoorden te geven. Muziek kan een medium zijn voor mensen om te bespiegelen en verbindingen te leggen, een ruimte om te luisteren en na te denken over dit soort kwesties in de maatschappij. Het is een manier mijn gedachten over de wereld naar buiten te brengen.”

Nog iets anders?     
Een ander aspect van zijn muziek gaat over existentie, hoe muziek naar zichzelf wijst. Shih-Wei gebruikt de stijlfiguur metafictie, een literaire techniek in een werk die de aandacht trekt naar de eigen status van het werk als werk.. Het is als een matroesjka-poppetje: een werk in een werk in een werk.

Shih-Wei op Gaudeamus
Composer’s kitchen
No lack of void
Great Expectations

maxresdefault
Enter a caption

still from Madhye (2013)

And the nominees are..

Ieder jaar reikt de Gaudeamus Muziekweek een prijs uit aan een aanstormend compositietalent onder de 30 jaar. De gelukkige winnaar gaat naar huis met een opdracht ter waarde van €5000 euro en een goede carrière boost. Voor het zover is zijn tijdens Gaudeamus van iedere genomineerde drie composities te horen.

Maar wie zijn die nieuwe aanstormende componisten eigenlijk? Iedere dag een van de vijf nominees op 24classics!

James O’Callaghan
Hoe luisteren wij naar onze omgeving? Hoe luisteren wij naar muziek? En hoe  deze vormen van luisteren elkaar beïnvloeden? Dit soort vragen hebben een centrale rol in het werk van de Canadese componist James O’Callaghan. Hoe kunnen we ontvankelijk zijn voor geluiden die we niet als muzikaal beschouwen?

Quote
“Als iemand met een snoeppapiertje ritselt, hoest of kraakt met een stoel, dan schakelen we heel gemakkelijk over en besluiten we dat het geen onderdeel is van de uitvoering. Ik ben erg geïnteresseerd in het spelen met en ontwrichten van deze grenzen.”

Nog iets anders?
Via een van zijn leraren, Barry Truax, leerde O’Callaghan de wereld van soundscapes, akoestische ecologie (de studie naar de auditieve relatie van mensen tot hun omgeving) en opgenomen geluid kennen. Vanuit die achtergrond raakte hij geïnteresseerd in alledaagse geluiden, hun omgeving en hoe men daarmee omgaat.

James op Gaudeamus
Composer’s kitchen
A night out with Modelo62
Sand in an hourglass

JAmes

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

And the nominees are..

Ieder jaar reikt de Gaudeamus Muziekweek een prijs uit aan een aanstormend compositietalent onder de 30 jaar. De gelukkige winnaar gaat naar huis met een opdracht ter waarde van €5000 euro en een goede carrière boost. Voor het zover is zijn tijdens Gaudeamus van iedere genomineerde drie composities te horen.

Maar wie zijn die nieuwe aanstormende componisten eigenlijk? Iedere dag een van de vijf nominees op 24classics! Vandaag:

David Bird
David Birds eerste creatieve uitlaatklep was de computer. Hij groeide op in een huis gevuld met deze machines, zijn ouders waren beide grafisch ontwerper. Door deze omgeving, kwam hij al op jonge leeftijd in aanraking met audio software en productie technologie.

Quote
“De computer is eigenlijk een soort steunkruk, het toont je onzekerheden. Je herhaalt en gebruikt vormen soms te makkelijk. Ik probeer altijd erg kritisch na te denken over die verhouding.”

Nog iets anders?
Hij werkte een groot deel van zijn leven aan de culturele geschiedenis van de pianola, die hij interpreteerde als de grootvader van de computer.

David op Gaudeamus
Late Night
Sand in an hourglass
Saturday Night Live

David

 

Hilton sessies

Backstage bij de Summer School for Singerssummer-school-for-singers-foto-grachtenfestival

Een zangles in het Hilton? Wie beweert dat opera niet (meer) posh is, heeft het kennelijk mis. Maar als ik binnenloop over het hoogpolige tapijt van de Orange Room is de sfeer vooral relaxed. Er zitten een stuk of 10 mensen langs de kant, docente Elsina Jansen maakt een praatje met repetitor Marta Liéba Martínez en de zangers druppelen een voor een binnen, op gymnastiekschoenen of gympen. Want bij de Summer School for Singers gaat het een keer niet alleen om zingen, maar om al het andere waar studenten op het conservatorium geen tijd voor hebben.  “Daar moet je al blij zijn als je leert zingen” zegt docent David Prins vrolijk, weliswaar met een vette knipoog, maar hij bedoelt het serieus. Want had je vroeger nog jaren en jaren de tijd om je optimaal te ontwikkelen (en had acteren in opera sowieso minder prioriteit), tegenwoordig is een studie zang op het conservatorium een snelkookpan. In vier jaar ga je op hoog tempo door de basis heen en begin je daarna aan een master. Maar wanneer kun je je verdiepen in fysiek acteren? Of in tekstinterpretatie? Buiten school om. In zomervakanties. Tijdens de Summer School for Singers.

In zeven dagen, dit jaar tijdens het Grachtenfestival, krijgen negen zangers van over de hele wereld les van drie verschillende docenten. Elsina Jansen geeft Acteren in opera, Wilfred van Peppel geeft Fysiek acteren en David Prins geeft Interpretatie&Presentatie. Drie soorten lessen, maar met eenzelfde doel: de studenten leren dat acteren een ander woord is voor doen, onafhankelijk van wat je denkt of voelt. “Denken en voelen kunnen we als mensen niet uitzetten”, legt David uit. “We denken en voelen continu. Juist daarom is het de bedoeling dat je tijdens acteren vooral doet”.

Dat doen ze door te werken aan scenes uit verschillende muziektheaterklassiekers: La bohème van Giacomo Puccini, Falstaff van Giuseppe Verdi, maar ook de Singspiel variant van Otto Nicolai. In deze uiteenlopende stukken leren de studenten te reageren op hun directe omgeving, hun tegenspelers waar te nemen, maar toch dicht bij jezelf te blijven. “Hoe beter je daarin bent, hoe meer je hebt om op te reageren”, aldus David Prins.

En dat krijgen we als publiek ook te zien. In de eerste scene zingt Elizabeth Goncalves een aria van Mimi uit La Bohème. Belangrijker is echter hoe Mathis van Cleienbreugel geloofwaardig een luisterende Rodolfo neerzet. Want hoe lijk je blijvend geïnteresseerd als je drie minuten lang geen tekst hebt, maar wel in beeld bent?

Jansen geeft aan dat je levend moet blijven. “Als je een tijdje niets hoeft te doen, valt je lichaam vanzelf stil. Dat moet je voorkomen door actief te blijven. Reageer met je lichaam.” Prins vult aan: “En dat doe je weer doe je door middel van het begrip subtekst. Reageer op je gedachtenproces. Denk je bijvoorbeeld Wat een lekker wijf, laat dat dan ook zien in je houding”. Een bulderende lach en iedereen lacht vrolijk mee.

Na een briefscene uit Nikolai’s Falstaff mag het publiek nog even zijn ei kwijt. Een vrouw zegt dat ze het zo bijzonder vindt hoe ze in Agnes van Laar drie verschillende emoties voorbij ziet komen. Agnes glundert, want “dat is precies wat we deze week hebben geleerd!”. Ook de docenten zijn tevreden. Op de laatste dag van het Grachtenfestival geven ze een slotconcert in de Buiksloterkerk. Dan moet blijken of ze daadwerkelijk kunnen overbrengen wat ze hebben geleerd. “Spannend en super leerzaam. Volgend jaar weer!” zegt een student, en de anderen knikken instemmend.


Summer School for Singers

Carolina Meneses Joao – sopraan
Wiekie Souten – mezzosopraan
Mathis van Cleynenbreugel – tenor
Irene Hoogveld – sopraan
Elizabeth Goncalves – sopraan
Lette Vos – mezzosopraan
Agnes van Laar – sopraan
Kyoko Tachikawa – sopraan
Jan Lodewijk Eshuis – tenor

Marta Liébana Martínez – repetitor
Wilfred van de Peppel – docent
David Prins – docent
Elsina Jansen – docent