Women are making opera

So, this is not my work, but I had to share it. Because we are and it’s awesome!

Women are making opera. And it’s not easy
by William Robin | photgraphy © Krista Schlueter for New York Times

meredith-monk

 

Work in silence

Work in silence, let success make the noise (yeas, quoting Frank Ocean)

Silence, want afgelopen zes weken was het 24/7 opera. In het kader van De Nationale Opera Talent mocht ik assistent-regisseur zijn bij de opera die geen opera is, maar verwerd tot een van de mooiste opera’s van De Nationale Opera.

Success, dus, want sinds de première regent het sterren.

Ik heb ongelofelijk veel gezien, gehoord en geleerd, van een amazing artistiek team, een amazing cast, dansers en spelers.

Up next:

monika-1

PS:

NRC
Volkskrant
Theaterkrant
Operamagazine

Disco en de Corvette Stingray

car

Dit artikel verscheen in Operamagazine

Een intense beat galmt door de gigantische loods waar Don Giovanni een spoor van vernieling achterlaat. Dit is geen Mozart. Dit is Holland Opera met Joke Hoolboom als regisseur.

Nog voor de opera begint zijn we al onder de indruk. Holland Opera koos als locatie de Werkspoorkathedraal, een monumentale industriehal van metaal en glas langs het Amsterdam-Rijnkanaal. Halverwege de voorstelling zien we door de metershoge ramen de lichten van een voorbijvarend schip. Ja, we zijn nu al onder de indruk.

Kies je als gezelschap voor een dergelijke locatie, dan ben je bijna verplicht de ruimte te integreren in je voorstelling. Holland Opera doet dat. Het decor van deze Don Giovanni vormt een nachtclub zoals je van het cliché verwacht: een weinig inspirerend vierkant met rookmachines, roze discolampen en vlagen van pompende muziek als de deuren opengaan. De Nieuwe Philharmonie, onder leiding van Johannes Leertouwer, zit daar bovenop, het publiek op een tribune ertegenover. Tot diep in de loods lopen ijzeren trappen. De katrollen en zware ijzeren haken die de Werkspoorkathedraal eigen zijn, worden regelmatig belicht. Het is een wirwar van staal en metaal en doet denken aan de brandgangen in New York, of een verlaten industriegebied aan de Amerikaanse west kust.

Al 25 jaar had Joke Hoolboom de droom om van Don Giovanni een locatievoorstelling te maken. Ze kortte het verhaal drastisch in (zonder ouverture en bijna geen tweede akte) naar een aangename één uur en drie kwartier en maakte van de titelpersoon de foute man van nu. Goed gecast: Martijn Cornet ís de snelle jongen, met de mooie auto en de soepele moves. Slick, zoals de Amerikaanse term luidt, als hij wegscheurt in zijn gele Corvette Stingray. Terwijl hij flirtend, verleidend, verkrachtend en moordend een steeds grotere ravage aanricht, wordt zijn speelvloer groter en zijn eenzaamheid ook. Letterlijk: langzaam verwijdert het decor zich van het publiek. Credits voor ontwerper Douwe Hibma en de manier waarop hij met de zes deuren van de discotheek weet te spelen.

Maar nog mooier zijn misschien wel Jenia Kasatikina, Carlo Camagni, Chris Havner, Paolo Yao en Jeroen van Acker. Geen zangers, maar dansers die de Don achtervolgen. Als geweten (of plaaggeesten? Of slachtoffers?) lijken ze hem te confronteren met zijn daden. Als er al scenes zijn die kunnen inzakken in deze voorstelling, dan zijn deze vijf wel diegenen die dat voorkomen.

Auto’s, disco’s, elektronische muziek; Don Giovanni is overduidelijk van nu. Echter, hoe cool de wegscheurende auto’s en de abseilende Don Giovanni er ook uitzien, wat mij betreft had het allemaal verder doorgevoerd mogen worden. Het is waanzinnig aan de buitenkant, maar lijkt inhoudelijk nog niet optimaal uitgewerkt. Leporello zit strak in het pak, maar waarom de vrouwen in die jurken en ballerina’s? Het maakt onnodig tuttig, iets wat de rollen van Donna Anna, Elvira en Zerlina niet kunnen gebruiken. Juist niet in een Don Giovanni van nu.

Overigens doet dat niets af aan de kwaliteiten van hun vertolkers. Lilian Farahani maakt Zerlina dynamisch en sexy, in de prachtige stem van Leonie van Veen hoor je de kilheid van Donna Anna na haar traumatische ervaring en Fenna Ograjensek is gelukkig een niet zo hysterische Donna Elvira, maar een geloofwaardig verlaten vrouw.

Een puntje van aandacht: het versterkte geluid maakt de stemmen altijd en overal – tijdens autoritjes, op vijftig meter afstand, rondrennend in het publiek, hangend in de lucht – voor iedereen verstaanbaar, maar ook vlakker dan ze moeten zijn en te weinig dynamisch. In het begin kunnen zangers en orkest elkaar niet altijd vinden.  Wellicht wordt dat nog beter komende voorstellingen.

Op de Facebookpagina van Holland Opera staat een foto van de drie auto’s met daaronder: voor ieder wat wils. Dat is deze Don Giovanni ook.


Holland Opera i.s.m. Nieuwe Philharmonie Utrecht onder leiding van Johannes Leertouwer.

Regie
Joke Hoolboom

Cast
Don Giovanni: Martijn Cornet
Leporello: Rick Zwart
Donna Anna: Leonievan Veen
Don Ottavio: Erik Slik
Donna Elvira: Fenna Ograjensek
Zerlina: Lilian Farahani
Il Commendatore: Sinan Vural

Dans
Jenia Kasatikina, Carlo Camagni, Chris Havner, Paolo Yao, Jeroen van Acker.

 

 

De illusies van Serge van Veggel

Serge van Veggel repeteert voor de voorstelling Dr. Miracle’s last illusion. Met zijn gezelschap OPERA2DAY in Den Haag heeft hij het verhaal bedacht. Er worden delen van andere opera’s gebruikt voor de tekst en muziek

Hoe is het ooit zover gekomen, de liefde voor opera?

‘Toen ik 17 was, werd ik overrompeld door een opera. In ging twee keer per week in de schouwburg naar een theatervoorstelling en wilde iets stoffigs als een opera ook proberen. Bij de eerste strijkersklanken van Verdi’s La Traviata was ik verkocht. Sindsdien is het een verslaving.’

Hoe ga je te werk?

De muziek en de tekst liggen bij de meeste opera’s vast. Als regisseur probeer ik stukken met toneelspel en beelden tot leven te wekken. Soms plaats ik een stuk in een andere context.’

Hoe ziet zo’n repetitieperiode eruit?

De repetities bereid ik ’s ochtends vroeg voor. Ik verwerk dan ideeën van de dag ervoor. In de studio volg ik een ingewikkeld rooster, om met alle zangers en spelers hun scènes te oefenen. In de pauze pak ik mijn rust.

Ik vind het belangrijk om opera met modernere kunstvormen te combineren. Dit keer is dat illusionisme. Het personage Dr. Miracle vermoordt met zijn nieuwe goochelmethode allerlei mensen. De vraag is of dit per ongeluk gebeurt of dat hij ze expres laat verdwijnen.’

Wat maakt deze voorstelling voor jou een uitdaging?

‘Door de trucs is het één van de ingewikkeldste opera’s die ik ooit heb gemaakt. Als iemand op het podium vanuit een watertank moet verdwijnen, moet zo’n moeilijke truc de tekst of muziek niet in de weg zitten. Tijdens de repetities ga ik zien of de opzet in het theater werkt. Lukken de trucs niet, dan zullen we weer terug moeten naar de repetitieruimte.’

Dr. Miracle’s last illusion van OPERA2DAY i.s.m. New European Ensemble, De Dutch Don’t Dance Division en de Koninklijke Schouwburg in Den Haag

Meer info: www.opera2day.nl

Dr. Miracle2

Short cut Wagner

Short cut? Dat klinkt niet echt als Wagner. Het ontstaan van de Colón Ring bracht dan ook de nodige commotie met zich mee.

In 2012 kreeg de Duitse pianist en dirigent Cord Garben het idee om van Richard Wagners monumentale werk Der Ring des Nibelungen een korte versie te maken: één voorstelling van zeven uur.

What? Wie bekend is met de Ring weet dat de tetralogie ongeveer 15 uur duurt, verdeeld over vier opera’s en dus ook over vier verschillende voorstellingen. Maar Katharina Wagner, kleindochter van en artistiek bestuurslid van Bayreuth, vond het hoe dan ook een goed idee. Zij zou het stuk regisseren in het theater van Colón. Maar daar begint het libretto. Halverwege de repetities houdt ze er mee op, claimend dat Colón niet kan voldoen aan haar hoge toneel- en regie eisen. Achteraf bleek dat ze eigenlijk elders verplichtingen had. Oups.

Regisseur Argentine Valentina Carrasco van het Catalaanse gezelschap La Fura dels Baus was de deus ex machina. Maar terwijl het artistiek team werd gered, werd de subsidie van de gemeente gehalveerd en daarmee ook het aantal voorstellingen: niet vier, maar twee Colón Rings zouden worden uitgevoerd. What to do?

Componist Gorben maakte een Ring die begon om half drie ’s middags en eindigde om half twaalf ‘s avonds. De lange dialogen, de herhalingen en andere fragmenten die weinig van dienst waren voor de verhaallijn van het Nibelungen verhaal, haalde hij er uit, net als behoorlijk wat muziek (de prelude van Siegfried in Götterdämmerung) en een aantal personages (Donner, Froh uit Das Rheingold en Erda uit Götterdämmerung).

Regisseur Carrasco maakte een regie in de de avant-garde stijl die La Fura eigen is. Geen mythe, maar een hoog gebouw in het Argentinië van de jaren zeventig, met wasvrouwen in plaats van Rijnmeisjes, Alberich van een normale lengte, Fafner in een rolstoel en nog veel meer.

Brava zendt de hele Colón Ring uit: 11 en 12 april om 20.30 | 13 en 14 april om 14.00 uur

The colon Ring

Only the sound remains

Only the sound remains: hemels én aards

Amsterdam, 23 maart 2016
door Kenza Koutchoukali

Een hemelse opera: dat is het eerste wat je leest op de website van De Nationale Opera bij het zoeken naar Only the sound remains. De double bill van componiste Kaija Saariaho en regisseur Peter Sellars bewees dinsdag inderdaad hemels te zijn. Maar tegelijk ook aards.

Only the sound remains ging vorige week dinsdag in première in het kader van het Opera Forward Festival. Ik hoorde tot nu toe dat de opera te lang was, de spanning niet kon vasthouden en wel erg veel concentratie vroeg van het publiek. Third time’s a charm? Zou kunnen, want dinsdagavond was de derde voorstelling en ondanks een wat lang eerste deel, was ik enthousiast. [..]

Verder lezen? Het hele artikel staat in Operamagazine

Only the sound remains

©Petrovsky and Ramone for Dutch National Opera 15|16